عسر و حرج در حقوق خانواده

عسر و حرج به معنی مشقت شدید یا فاحش است بطوری که عادتا قابل تحمل نیست.

ماده 1130قانون مدنی در اصلاحیه سال 1370 بیان میدارد:«درصورتیکه دوام زوجیت موجب عسر و حرج زوجه باشد ،وی میتواند به حاکم شرع مراجعه و تقاضای طلاق کند.چنانچه عسر و حرج مذکور در محکمه ثابت شود دادگاه میتواند زوج را اجبار به طلاق نماید و در صورتی که اجبار میسر نباشد ،زوجه به اذن حاکم شرع طلاق داده می شود».

مجمع تشخیص مصلحت نظام در تاریخ 29/4/1381 طی ماده واحده ای طرح الحاق یک تبصره به ماده 1130 را به شرح ذیل تصویب کرد:

«1-ترک زندگی خانوادگی توسط زوج حداقل بمدت شش ماه متوالی و یا نه ماه متناوب در مدت یکسال بدون عذر موجه؛

2-اعتیاد زوج به یکی از انواع مواد مخدر و یا ابتلاء وی به مشروبات الکلی که به اساس زندگی خانوادگی خلل وارد آورد و امتناع یا عدم امکان الزام وی به ترک آن در مدتی که به تشخیص پزشک برای اعتیاد لازم بوده است؛

در صورتی که زوج به تعهد خود عمل ننماید و یا پس از ترک ،مجددا به مصرف مواد مذکور روی آورد ،بنابر درخواست زوجه ،طلاق انجام خواهد شد.

3-محکومیت قطعی زوج به حبس 5 سال یا بیشتر

4-ضرب و شتم یا هرگونه سوء رفتار مستمر زوج که عرفا با توجه به وضعیت زوجه قابل تحمل نباشد.

5-ابتلا زوج به بیماریهای صعب العلاج روانی یا ساری یا هر عارضه صعب العلاج دیگری که زندگی مشترک را مختل نماید.

موارد مندرج در این ماده مانع از آن نیست که دادگاه در سایر مواردی که عسر و حرج زن در دادگاه احراز شود حکم طلاق صادر نماید.»

از آنجا که نظام خانواده کانون ملاطفت و عطوفت و محل آرامش برای تعالی روحانی و جسمانی انسان است ،وجود عسر و حرج در آن منافات با فلسفه تشکیل نظام خانواده دارد.این مطلب از ماده 1130 و تبصره آن استنباط میشود.

شرایط مندرج در تبصره تمثیلی و از باب بیان مصادیق است ،فلذا با وجود موارد دیگر و احراز آن برای دادرس ،می توان حکم بر طلاق اصدار نمود.

اما وجود این موارد بعنوان اماره قانونی است و در صورت احراز آن دادرس موظف به لحاظ کردن آن است.پس به این نتیجه میرسیم ملاک عسر و حرج در حقوق خانواده هم نوعی است و هم شخصی.

اما قلمرو قاعده عسر و حرج تا جایی است که مانع ادامه زندگی زناشویی شود؛و در صورت اثبات مخا لف آن توسط زوج این قاعده قابل استناد نیست.

 

 

 

/ 0 نظر / 33 بازدید