الزام شوهر به طلاق وشرط طلاق

تخلفاز این وظیفه به موجب ماده 214 قانون جزا موضوعجرم (ترک انفاق) شناخته شده است، ضمانت اجرایحقوقی این تخلف نیز در ماده 1129 قانون مدنی ذکر وترتیبی داده شده است که زن مطلقه شود.
بدیهیاست تشریفات قانونی اعمال این حق که باید رعایتشود( و غالباً خیلی طولانی است) این است که بدوأزن مطالبه انفاق را از شوهر بناید و بعد از این کهدر مرحله اجرا عدم امکان اجرائی حکم مسلم شدهمجدداً از دادگاه الزام به طلاق را درخواست نماید.

ماده 1119 قانون مدنی پیش بینی دیگری کرده است که طرفینمیتوانند ضمن عقد لازم ضمن ازدواج یا مقارن یا بعداز آن شروطی کنند و منجمله اینکه اگر مدت معینیشوهر ترک انفاق نماید زن وکیل و وکیل در توکیلباشد که خود را مطلقه سازد عین همین ماده با دوتفاوت مختصر در ماده 4 قانون ازدواج تکرار شدهاست( یکی از تفاوتها در این مورد این است که مردزن دیگری بگیرد که چون این امر به عنوان مثال ذکرشده است بر این تفاوت اثر فضئی مترتب نمیشود امااختلاف مهمتر که در آن بحث خواهیم کرد احافه شدنلغت به این است در ماده 4 قانون ازدواج).

اجرای این ماده سهولتبیشتری دارد به این معنی که خواهان میزان نفقه واثبات شرط طلاق را میتواند در یک دادخواست بخواهدو رسیدگی واحدی منجر به صدور یک رأی نسبت بهر دوموضوع خواهد شد. در مورد طلاقی که در اثر اثباتشرط طلاق واقع میشود و یا بعضی طلاقهائی که درقانون مدنی متفرقاً از آن ذکری به میان آمده استکه شوهر ملزم به طلاق میشود (موارد 1129 و 1130قانون مدنی) آیا این طلاق باین است یا رجعی؟ و درموردی که ضمن خود شرط بینونت تصریح شده باشد اینبینونت از چه نوع است؟

قبلاز بررسی کامل این پرسش و پاسخ مناسب بدان مسئلهمرور زمان اینگونه دعاوی را بررسی کنیم :

مرورزمان

مرورزمان هر گونه دعوی تابع قواعد عمومی مرور زماندعاوی است مگر خلاف آن تصریح شده باشد.
تبصرهذیل ماده 4 قانون ازدواج مرور زمان اینگونه دعاویرا 6 ماه قرار داده است ولی ابهام در ذکر مبدأ اینمهلت اشکالاتی فراهم میکند.
مثلا فرض کنیم درقباله ازدواج قید شده است چنانچه شوهر مدت 9 ماهترک انفاق نماید زن وکیل باشد که خود را مطلقهسازد.

زندر اول مهرماه 1340 دادخواست تقدیم نموده و بهادعای اینکه شوهر او از اول فروردین 1339 الی کنونترک انفاق نموده است اثبات شرط طلاق را خواستاراست اگر خوانده دعوی ایراد نماید(( بنا به ادعایخواهان در اول دیماه 1339 یعنی شش ماه بعد از ترکانفاق شرط طلاق محقق شده که چون وی ظرف شش ماه ازآن باریخ به تقدیم دادخواست مبادرت نکرده است ازاول تیر 1340 دعوی مشمول مرور زمان میشود)) آیااین ایراد قابل قبول است یا نه؟

بدیهی است چنانچه خوهان ترک انفاق ازتیرماه 1339 الی کنون را مستند قرارا دهد و نسبتبه ما قبل آن ولو خود را محق میداند ذکری نکندایراد خوانده وارد نیست ولی در غیر اینصورت ومنطبق بر فرض مذکوره ما ایراد خوانده با ظواهر امرمنطبق است و به نفع آن میتوان استدلال نمود . امابا دقت در عبارت و روح قانون و فلسفه وضع مرورزمان رد ایراد خوانده در چنین وضعی ضروری است و ماذیلا توضیحی در این مورد میدهیم.

درمورد ترک انفاق میتوان آن را به جرم مستمر تشبیهکرد(کما این که در جرم ماده 214 قانون مجازاتعمومی خود جرم مستمر محسوب میشود) و گفت چون ازاول فروردین 39 شوهر از انفاق خودداری کرده استبرای زن در اول دی همان سال حقی ایجاد گردیده وسپس در دوم دی حق دیگری و به همین طریق در هر آنحق جدیدی برای زن محقق گردیده است که مشارلیها باتقدیم عرض حال از حقی که در شش ماهه اخیر مقدم برتقدیم دادخواست برای او محقق شده است استفادهمینماید و در واقع این فرض را با این عبارت قانونیبیان کرد که (شروع مهلت مرور زمان از وقتی است کهشوهر به وظیفه خود قیام کند و بدادن نفقه اقدامنماید).

فلسفه ایجاد مرور زمان و کوتاهی مدت آن درامور ازدواج به همان عذر که با قبول ایراد مرورزمان در این مورد تباین دارد با رد آن نیز مطابقتدارد. و مقنن خواسته است در موردیکه زن و مرد بایکدیگر آشتی کرده و مرد مجدداً به وظیفه خود قیامنموده است بعد از گذشتن مدت کوتاهی از این آشتیقلم بطلان قانونی بر سابقه کدورت آنان بکشد تابعداً نتوان به علل دیگر عمل گذشته را که موردگذشت واقع شده است بهانه افتراق قرار داد و برایاطمینان به اینکه اقدام اخیر شوهر مبنی بر آشتی وقیام به وظیفه دوجیت موقتی نبوده و حاکی از آن استکه به ادامه زندگی حاضر شده شش ماه (مدت مرورزمان) را کافی دانسته است.
عین همین بحث درموردیکه غیتب شوهر در مدت معینی شرط شده باشد قابلقبول است و مادام که غایب مرجعت نکرده باشد مدت 6ماهه مرور زمان شورع نمیشود.

باتوجه به عبارت تبصره و این که (وقوع امری کهاستفاده از شرط را اجاره میدهد) مبداء مهلت مرورزمان شناخته شده است در مواردیکه یک عمل آنی وواحد موجد تحقق مطلع مورد نظر نیست بلکه اطلاعزوجه از آن لازم است مثلا هرگاه شرط شده باشد اگر

/ 0 نظر / 15 بازدید